|
กรมแผนที่ทหารมีหน้าที่รับผิดชอบการผลิต แก้ไข และปรับปรุงความทันสมัยของแผนที่บก เพื่อสนับสนุนส่วนราชการทั้งทหาร พลเรือน รัฐวิสาหกิจ และเอกชน ปัจจุบันผลผลิตหลักเป็นแผนที่มูลฐาน (Base Map) ทั้งในรูปแผนที่ภูมิประเทศเชิงเส้น(Topographic Line Map) และเชิงเลข(Digital Map) 2 มาตราส่วน คือ มาตาส่วน 1:50,000 ครอบคลุม
พื้นที่ทั่วประเทศจำนวน 830 ระวาง และมาตราส่วน 1:250,000 ครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศจำนวน 52 ระวาง นอกจากนี้ยังผลิตแผนที่อื่นๆตามคำร้องขอเช่น แผนที่ตัวเมือง (City Map) แผนที่ภาพถ่าย (Photo Map) แผนที่เฉพาะวิชา(Thematic Map) เป็นต้น สำหรับแผนที่อุทกศาสตร์เป็นความรับผิดชอบของกรมอุทกศาสตร์ กองทัพเรือ เนื่องจากแผนที่ที่ใช้ในกิจการทหาร
มีหลากหลาย จึงจัดแบ่งแผนที่ออกได้เป็น 2 กลุ่ม คือ แบ่งตามมาตราส่วน(Scale) และแบ่งตามประเภทการใช้งาน(Type) (FM-3-25-26:2544:2-3)
1 แบ่งตามมาตราส่วน (Scale) แบ่งออกได้เป็น 3 ชนิด
1.1 แผนที่มาตราส่วนเล็ก (Small Scale Map) ได้แก่แผนที่ที่มีมาตราส่วน 1:1,000,000และเล็กกว่า ใช้งานวางแผนทั่วไปและการวางแผนทางยุทธศาสตร์ แผนที่มาตราส่วนนี้ครอบคลุมพื้นที่อย่างกว้างขวาง แต่แสดงรายละเอียดไม่มากนักแผนที่มาตราส่วนเล็กมาตรฐานคือ แผนที่มาตราส่วน 1:1,000,000
1.2 แผนที่มาตราส่วนปานกลาง (Medium Scale Map) ได้แก่แผนที่ที่มีมาตราส่วนใหญ่กว่า 1:1,000,000 แต่เล็กกว่า 1:75,000 ใช้งานวางแผนทางยุทธวิธี แผนที่มาตราส่วนนี้มีรายละเอียดปานกลาง เหมาะสมนำมาใช้วิเคราะห์ภูมิประเทศร่วมกับแผนที่มาตราส่วนใหญ่ แผนที่มาตราส่วนปานกลางมาตรฐานคือแผนที่มาตราส่วน 1:250,000 แต่แผนที่มาตราส่วน 1:100,000 ก็ถูกนำมาใช้กันหลากหลายเช่นกัน
1.3 แผนที่มาตราส่วนใหญ่ (Large Scale Map) ได้แก่แผนที่ที่มีมาตราส่วน 1:75,000 และใหญ่กว่า ใช้งานปฏิบัติการทางยุทธวิธีและงานส่งกำลังบำรุง เป็นแผนที่ที่ทหารระดับผู้นำหน่วยขนาดเล็กและระดับผู้ปฏิบัตินำมาใช้ในการปฏิบัติงานจริง แผนที่มาตราส่วนใหญ่มาตรฐานคือแผนที่
มาตราส่วน 1:50,000 แต่บางพื้นที่ใช้มาตราส่วน 1:25,000 แทน
2 แบ่งตามประเภทแผนที่ (Type) แบ่งออกได้เป็น 8 ชนิด ได้แก่
2.1 แผนที่แบบแบน (Planimetric Map) ได้แก่แผนที่ที่แสดงตำแหน่งของรายละเอียดเฉพาะทางราบเท่านั้น เช่น ค่าละติจูดและค่าลองจิจูด ค่าระยะเหนือและค่าระยะตะวันออก
(Northing and Easting) เป็นต้น บางครั้งเรียกแผนที่ชนิดว่า แผนที่เชิงเส้น(Line Map)
2.2 แผนที่ภูมิประเทศ (Topographic Map) ได้แก่ แผนที่ที่แสดงรายละเอียดทั้ง 3 มิติ คือทั้งทางราบและทางดิ่ง ตำแหน่งทางดิ่งหรือระดับสูงแสดงโดยใช้เส้นชั้นความสูง(Contour Line)ที่วัดจากพื้นหลักฐานทางดิ่ง(vertical datum plane)คือ ระดับทะเลปานกลาง(Mean Sea Level : MSL)
2.3 แผนที่ภาพถ่าย (Photo Map)ได้แก่แผนที่ที่มีรายละเอียดบนแผนที่เป็นรูปถ่ายทางอากาศโดยเพิ่มเติมข้อมูลที่จำเป็น ได้แก่ ระบบเส้นกริด รายละเอียดขอบระวาง ชื่อภูมิศาสตร์ หมายเลขเส้นทาง ความสูง เส้นแบ่งเขต มาตราส่วนโดยประมาณ และทิศทาง เป็นต้น
2.4 แผนที่ยุทธการร่วม (Joint Operations Graphic) รูปแบบ แผนที่ชนิดนี้มีลักษณะเช่นเดียวกับแผนที่ภูมิประเทศ มาตราส่วนปานกลางมาตรฐาน 1:250,000 นำมาใช้ในกิจการทหาร โดยการเพิ่มเติมข้อมูลที่จำเป็นต่อการยุทธร่วมทางอากาศ-พื้นดิน กรอบแผนที่ด้านเหนือและตะวันออกจะขยายขนาดตัวแผนที่ออกไปอีกเพื่อความสะดวกในการต่อแผนที่ ซึ่งมีการผลิตในรูปแบบสำหรับการยุทธร่วมทางอากาศเรียกว่า Joint Operation Graphic (Air)และสำหรับการยุทธร่วมทางพื้นดินเรียกว่า Joint Operation Graphic (Ground) ข้อมูลภูมิประเทศของแผนที่ทั้งสองรูปแบบมีข้อแตกต่างกันได้แก่การแสดงเส้นชั้นความสูง กล่าวคือแผนที่ยุทธการร่วม(อากาศ)แสดงเส้นชั้นเป็นหน่วยฟุต แต่แผนที่ยุทธการร่วม(พื้นดิน)แสดงเส้นชั้นเป็นหน่วยเมตร การแสดงความสูงต่ำใช้แถบสีช่วยทำให้การอ่านลักษณะภูมิประเทศกระทำได้ง่ายขึ้น แผนที่ทั้งสองรูปแบบเน้นการมีสนามบินโดยแสดงไว้ด้วยสีม่วง ทั้งนี้แผนที่ยุทธการร่วม(อากาศ)จะมีข้อมูลสิ่งกีดขวางทางอากาศเพื่อช่วยในการนำร่องทางอากาศด้วย
2.5 ภาพถ่ายต่อ (Photo Mosaic) เป็นการผลิตด้วยการนำรูปถ่ายทางอากาศมาเรียงต่อเชื่อมกัน นำมาใช้ในกรณีที่มีเวลาไม่มากพอที่จะผลิตแผนที่ตามมาตรฐาน ทั้งนี้ความถูกต้องของแผนที่ขึ้นกับวิธีการที่ใช้ในการผลิตภาพถ่ายและคุณภาพของการต่อภาพ
2.6 รูปจำลองภูมิประเทศ (Terrain Model)รูปจำลองภูมิประเทศตามมาตราส่วนของภูมิประเทศสามารถแสดงรายละเอียดต่างๆ และรูปจำลองภูมิประเทศมาตราส่วนใหญ่
จะสามารถแสดงรูปร่างสิ่งก่อสร้างทางอุตสาหกรรมหรือวัฒนธรรมได้ เพื่อการนำเสนอในการวางแผนหรือบรรยายสรุปภารกิจทางทหาร เช่นการยกพลขึ้นบก
2.7 แผนที่ตัวเมืองทางทหาร (Military City Map) เป็นแผนที่ภูมิประเทศมาตราส่วน 1:5,000-1:12,500 แสดงรายละเอียดภายในตัวเมือง เช่น ถนน ชื่อถนน อาคารสำคัญ และองค์ประกอบสำคัญอื่น ๆ และเป็นประโยชน์ต่อการปฏิบัติการทางทหารในพื้นที่ชุมชน โดยมาตราส่วนแผนที่ขึ้นอยู่กับความสำคัญและขนาดของตัวเมือง ความหนาแน่นของรายละเอียด ตลอดจนข้อมูลด้านการข่าว
2.8 แผนที่พิเศษ (Special Map) ผลิตขึ้นตามวัตถุประสงค์เฉพาะอย่าง เช่น การจราจร การติดต่อสื่อสาร และการเคลื่อนพล เป็นต้น การผลิตแผนที่มักกระทำโดยการพิมพ์ข้อมูลซ้อนลงบนแผนที่มาตราส่วน 1:100,000-1:1,000,000 ทั้งนี้เพราะแผนที่เดิมมีข้อมูลไม่มากพอหรือไม่ตรงความมุ่งหมาย รายละเอียดที่ลงเพิ่มเติมมีมากมายขอยกเป็นตัวอย่างคือ รายละเอียดภูมิประเทศ ลักษณะทางน้ำ พืชพันธุ์ ภูมิอากาศ ชายฝั่งและหาดทรายที่ใช้ขึ้นฝั่งได้ ถนนและสะพาน ทางรถไฟ พื้นที่ชุมชน ไฟฟ้า พลังงานน้ำมัน แหล่งน้ำผิวดิน แหล่งน้ำใต้ดิน แหล่งวัตถุดิบธรรมชาติเพื่อการก่อสร้าง เส้นทางการเคลื่อนที่ในภูมิประเทศ พื้นที่เหมาะสมสำหรับสนามบิน พื้นที่โดดร่ม
เป็นต้น
|